Lista specjalizacji w semestrze jesiennym w roku akademickim 2019/2020 - kierunek Nauka do kwadratu w Krakowie


PROBLEMY ZDROWIA PUBLICZNEGO
To główne zagadnienie wszystkich proponowanych specjalizacji w semestrze jesiennym:

1. Architektura
2. Design użytkowy
3. Psychologia
4. Kampania społeczna
5. Aplikacje mobilne
6. Dziennikarstwo reportażowe
7. Fizjologia organizmu
8. Chemia analityczna
9. Diagnostyka medyczna

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) definiuje zdrowie publiczne jako „zorganizowany wysiłek społeczny, realizowany głównie przez wspólne działania instytucji publicznych, mający na celu polepszenie, promocję, ochronę i przywracanie zdrowia ludności”. Zdrowie, mimo że kojarzy się głównie z medycyną, jest przedmiotem badań i działalności w wielu innych dziedzinach. Problemy i wyzwania związane ze zdrowiem publicznym to tematy poruszane w ramach administracji publicznej, szkolnictwa czy zarządzania.

Jak przekonać ludzi do dbania o zdrowie? Jak ułatwić poruszanie się osobom z niepełnosprawnościami w przestrzeni publicznej? Dlaczego warto robić szum wokół uzależnień? Jakimi metodami badać, żeby wcześnie wykryć chorobę? Jak zwiększać świadomość wśród społeczeństwa?

Na kierunku Nauka do kwadratu studenci podejdą do tematu zdrowia publicznego w sposób interdyscyplinarny. Młodzież zrealizuje różnorodne projekty w ramach wybranych specjalizacji. Każda z nich zajmie się badaniem innego problemu, a ich celem będzie wypracowanie ciekawego rozwiązania w postaci projektu bądź diagnozy społecznej. Grupy projektowe przestawią wyniki pracy badawczych podczas konferencji naukowej podsumowującej semestr. Dzięki temu poszerzą swoją wiedzę z wybranej specjalizacji i podzielą się nią z innymi grupami.

1. Architektura – planujemy przestrzeń dostępną dla wszystkich

Czy równe i proste chodniki są ważne tylko ze względów estetycznych? Czy windy powstały z myślą o leniwych ludziach? Według badań GUS w Polsce żyje ok. 4,3 miliona osób z różnymi niepełnosprawnościami, a dopiero od 1994 roku budynki są dostosowywane do potrzeb osób niepełnosprawnych.

Na specjalizacji studenci stworzą projekt miejsca w Krakowie, spełniającego wymagania osób z różnymi dysfunkcjami (ruchowymi, wzroku czy słuchu). Uczestnicy przejdą przez proces pracy architekta. Dokonają oględzin i pomiarów konkretnego obszaru oraz zapoznają się z obowiązującymi podstawami prawnymi. W trakcie pracy studenci będą korzystać z programu do szkicowania i projektowania. Ich najważniejszym zadaniem będzie przygotowanie projektu architektonicznego w oparciu o spotkanie i wywiad z osobami niepełnosprawnymi, które przedstawią im swoje potrzeby oraz oczekiwania.

Efektem specjalizacji będzie stworzenie projektu dostępnego dla wszystkich osób, także tych zmagających się z różnymi ograniczeniami fizycznymi.

2. Design użytkowy – projektujemy dla każdego

Projektowanie użytkowe to sztuka dostrzegania potrzeb odbiorców oraz proponowania rozwiązań estetycznych i praktycznych. Idea ta sięga lat 70. XX wieku, kiedy szwedzcy projektanci Maria Benktzon i Sven-Eric Juhlin prowadzili badania nad rozwiązaniami dla mniejszości społecznych m.in. dla osób z niepełnosprawnością ruchową czy osób starszych.

W jaki sposób projektanci badają potrzeby odbiorców? Jakie przedmioty mogą pomóc osobom starszym w zachowaniu sprawności? Na co zwracać uwagę na różnych etapach projektowania?

Celem zajęć będzie zaprojektowanie pomocy terapeutycznych dla osób starszych. Studenci wraz z prowadzącą zdefiniują grupę użytkowników, dla której będą projektować przedmioty. Zastanowią się nad ich potrzebami, przeprowadzając wywiad międzypokoleniowy. Następnie uczniowie zdecydują o rodzaju przedmiotu (np. gry, gadżetu), który pomoże m.in. w ćwiczeniach nad sprawnością małej motoryki.

Efekty swojej pracy (projekty i prototypy) studenci zaprezentują podczas konferencji naukowej podsumowującej semestr.

3. Psychologia – promujemy wiedzę o zdrowiu emocjonalnym

Emocje przeżywa każdy człowiek. Jak je odczuwać, by rozwijać skrzydła i zdobywać świat? Jakie skutki może powodować nieumiejętność radzenia sobie z różnymi emocjami? Trudności społeczne, brak poczucia sensu i satysfakcji, dyskomfort i zaburzenia emocjonalne - to jedne z wielu współczesnych zaburzeń emocjonalnych.

Osoby zmagające się z problemami emocjonalnymi niekiedy nie otrzymują odpowiedniej pomocy. Do pogłębiania problemu u chorych mogą prowadzić powielane stereotypy czy uprzedzenia, niemające naukowego podłoża. Istotne jest, żeby odpowiednio reagować na niepokojące sygnały płynące od osoby z podejrzeniem na przykład zaburzeń depresyjnych. Jak reagować w takich przypadkach? Komu zgłosić swoje wątpliwości i niepokoje? Jak pomóc?

Na seminariach studenci poznają wybrane zagadnienia z zakresu psychologii (psychologii zdrowia, psychologii społecznej i psychologii pozytywnej), koncentrując się na problemach związanych ze zdrowiem psychicznym. Dowiedzą się, na czym polega dbanie o zdrowie psychiczne i jak ważna jest równowaga emocjonalna. Pracując w grupach, sprawdzą, jak o zaburzeniach psychicznych wypowiadają się internauci i opinia publiczna. Uczniowie wspólnie z prowadzącą zweryfikują zebrane informacje, bazując na materiale naukowym.

Uczestnicy, odwołując się do zdobytych informacji, wymyślą formę twórczego wyrazu (m.in. film, zdjęcie, performance), za pomocą której zachęcą innych nastolatków do poszerzania swojej wiedzy o zdrowiu emocjonalnym. Efekty swojej pracy studenci przedstawią podczas konferencji naukowej na zakończenie semestru.

4. Kampania społeczna – zarażamy myśleniem o zdrowiu

Wirus kojarzy się raczej z czymś negatywnie wpływającym na nasze zdrowie. Jednak, kiedy zależy nam na przyciągnięciu uwagi odbiorców, wirus może przyczynić się do pozytywnych wyników. Przykładem może być tzw. wirusowe wideo (viral video) „Dumb ways to die”, które w zabawnej formie przypominało o podstawowych zasadach bezpieczeństwa w gospodarstwie domowym czy środkach transportu. Ten australijski film szybko rozprzestrzenił się po internecie, zdobywając wielomilionową widownię.

Jak zaangażować ludzi do działania? Jak wywołać u nich pożądaną przez nas reakcję? Jakie narzędzia i metody wybrać?

Celem zajęć będzie poznanie różnych form kampanii społecznej. Studenci nauczą się rozróżniać środki wyrazu, które uświadamiają i motywują do działania od mechanizmów, które odstraszają i zniechęcają odbiorcę. Uczniowie przeanalizują również nawyki młodzieży, zagrażające ich zdrowiu (m.in. palenie papierosów, zażywanie dopalaczy czy zbyt częste picie napojów energetycznych). Następnie, uczestnicy zdefiniują grupę docelową swojej kampanii społecznej oraz dobiorą odpowiednią formę wyrazu.

Studenci pracując metodą projektową i wykorzystując dostępne narzędzia, przeprowadzą akcję społeczną według ustalonego harmonogramu. Projekt (materiał audiowizualny, hasło kampanii) zaprezentują podczas konferencji naukowej.

5. Aplikacje mobilne – tworzymy aplikację o pierwszej pomocy

Urządzenia mobilne są nieodłączną częścią naszej codzienności. W 2018 roku dokonano około 197 miliardów pobrań różnych aplikacji. Jednak, niewiele z nich pomaga użytkownikom dbać o zdrowie.

Podczas zajęć studenci poznają Androida, czyli najpopularniejszy system zasilający urządzenia mobilne. Zdobędą podstawową wiedzę na jego temat oraz napiszą pierwszą mobilną aplikację. W cyklu kolejnych spotkań uczestnicy dowiedzą się, jak programiści tworzą aplikacje oraz poznają zasady działania kodu. Nauczą się również, w jaki sposób wykorzystać przygotowany wcześniej kod do stworzenia działającego programu. Studenci zdobędą wiedzę z obliczania, podstawowego kodowania w wizualnej wersji SCRATCH oraz przetestują przygotowane kody w aplikacji AppInventor 2. Ten edukacyjny program wykorzystuje visual scripting do tworzenia aplikacji w przystępny, zrozumiały sposób.

Celem wspólnej pracy będzie stworzenie aplikacji z instrukcjami do udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej. Podczas spotkania z wykwalifikowanym ratownikiem medycznym uczestnicy zdobędą niezbędną wiedzę do przygotowania treści aplikacji. Za pomocą smartfonów stworzą materiał wizualny (gify, zdjęcia), które następnie wykorzystają w aplikacji.

Ważne! Przebieg seminariów bazuje na specjalizacji „Aplikacje mobilne - sprawdzamy jak wygląda wirtualne życie w sieci” realizowanej w roku 2018/2019. Zmianie ulega jedynie opracowywane w aplikacji zagadnienie.

UWAGA! Na zajęcia student powinien zabierać swój smartfon (najlepiej z dostępem do internetu).

6. Dziennikarstwo reportażowe – tropimy mity pro- i antyzdrowotne

Reportaż telewizyjny, radiowy, prasowy czy internetowy to materiał obiektywny, ale z elementami opinii dziennikarza. Reportaże dotyczące zdrowia powinny być szczególnie rzetelne, ponieważ wpływają na zmianę przyzwyczajeń i nawyków człowieka, oddziałując w ten sposób na jego zdrowie.

Jak zbudowany jest reportaż? Jakimi wartościami powinien cechować się dziennikarz, jeśli chce stworzyć dobry reportaż? Czy, żeby zebrać materiał dziennikarski musimy posiadać profesjonalny sprzęt? W jaki sposób dziennikarz może uświadamiać odbiorców, że ich wiedza o zdrowiu jest oparta na mitach?

Podczas seminariów studenci poznają warsztat pracy dziennikarza reportażowego. Za pomocą popularnych narzędzi (np. smartfonów) nagrają materiał audiowizualny, który następnie zmontują. Uczestnicy zbadają również działania, wspomagające oraz osłabiające nasze zdrowie. Podczas zajęć pojawią się elementy wywiadu, sondy ulicznej i researchu. Specjalizacja zakończy się prezentacją przez studentów reportaży podczas konferencji naukowej.

7. Fizjologia organizmu – badamy, co wpływa na dobrą kondycję

W organizmie ludzkim zachodzi wiele procesów fizjologicznych, czyli takich, dzięki którym ciało jest w stanie funkcjonować w zdrowiu i równowadze. Fizjologia to nauka o tym, jak działają poszczególne układy (m.in. oddechowy, krążeniowy czy pokarmowy) w ciele człowieka.

Co sprawia, że niektórzy męczą się szybciej, a inni wolniej? Czy każdy powinien przespać 8 godzin w nocy? Czym jest fizjologia wysiłku i fizjologia snu?

Uczestnicy tej specjalizacji zajmą się tematami związanymi ze środowiskowymi i żywieniowymi determinantami zdrowia. Dowiedzą się, jak poszczególne czynniki wpływają na funkcjonowanie narządów, tkanek i komórek. Studenci zbadają zachowania pro- i antyzdrowotne wśród swoich rówieśników, przeprowadzając krótkie badanie opinii. Zastanowią się również nad potencjalnymi tendencjami i zagrożeniami. Na zakończenie seminariów uczestnicy przedstawią wskazania dotyczące profilaktyki zdrowia wśród nastolatków podczas konferencji naukowej.

8. Chemia analityczna – badamy zdrowe i niezdrowe produkty

Człowiek to chodząca maszyna biochemiczna. Codziennie zachodzi w niej tysiące różnych reakcji, w których ważne role odgrywają cukry, tłuszcze czy białka. „Paliwo”, które dostarczamy do organizmu w postaci jedzenia, wpływa na nasze życie.

Jak picie napojów energetycznych wpływa na reakcje chemiczne organizmu? Czy dzięki papierosom można schudnąć?

Po przeglądzie składu różnych produktów (m.in. napojów energetycznych, papierosów i zdrowych produktów), uczestnicy dokonają ich analizy chemicznej. Zastanowią się, czy obiegowe opinie, znalezione w internecie lub zaczerpnięte od znajomych, mają swoje potwierdzenie w wynikach badań. Seminaria będą oparte na procesie badawczym oraz pracy indywidualnej i zespołowej. Studenci nauczą się stawiać hipotezy i weryfikować je, a także wyciągać wnioski oparte o wyniki analizy. Studenci zbadają rzeczywistego wpływ wybranych produktów na organizm. Wyniki badań przedstawią podczas konferencji naukowej kończącej semestr.

9. Diagnostyka medyczna – analizujemy wycinki pod kątem chorób

Czy wiesz, że pobranie niewielkiego fragmentu tkanki w czasie biopsji może uratować ludzkie życie? Pozwala to m.in. wykluczyć lub potwierdzić obecność nowotworu i pomóc w doborze właściwej metody leczenia. Dlatego ważne dla zdrowia pacjenta jest jak najszybsze postawienie diagnozy.

Podczas seminariów studenci zbadają, co dzieje się z wycinkiem biopsyjnym od momentu pobrania, aż do uzyskania końcowego wyniku. Dzięki klasycznej histologii i immunohistochemii odkryją, który z pacjentów ma stłuszczoną wątrobę, a który cierpi na miażdżycę czy przewlekłe stany zapalne. Na poziomie białek i genów uczniowie spróbują potwierdzić lub wykluczyć obecność komórek nowotworowych w badanych bioptatach. Dowiedzą się, jak wygląda praca histopatologów oraz poznają metody diagnostyczne stosowane przez analityków medycznych. Uczestnicy zaprezentują wyniki badań podczas konferencji naukowej na koniec semestru.